Brug Zuid

 

Het gemeentebestuur onder leiding van burgemeester Edo Bergsma (toen ook voorzitter van de ANWB) besluit in 1907 om voor de ontsluiting een singelring om de stad aan te leggen. Dat is voor die tijd zeer vooruitstrevend. Er wordt ver vooruit gedacht. Enschede is in die tijd een relatief kleine textielstad van 19.000 inwoners en er rijden nog maar weinig auto’s rond. De singelring word niet over bestaande straten aangelegd en zal het emplacement Zuid ter hoogte van het midden van de opstel- en rangeersporen moeten kruisen.  Omdat op die plaats geen spoorwegovergang ligt en er meerdere rangeersporen gekruist moeten worden, kiest B&W om een veilige doorstroming van het wegverkeer te garanderen voor een brug. 

De firma Lübecker Elender Werke uit Lübeck krijg de bouwopdracht. Het word een stalen boogbrug, samengesteld uit dikke platen, hoekprofielen en klinknagels. Een geklonken constructie, geen laswerk, die in delen per spoor word aangevoerd.

Het wordt een indrukwekkende 55 meter lange overspanning, die op 31 mei 1931 in gebruik is genomen. De opritten naar de brug zijn een tussen betonnen wanden aangebracht zandtalud. De beide bruggenhoofden zijn geheel uit beton. Er zijn in het stadsarchief van Enschede diverse foto’s te vinden van die bouw waarop is te zien dat veel ingewikkeld gevormd betonijzer wordt gebruikt.

Het wegdek bestond uit zogeheten koperslakkeien, mooie gladde vierkante zwarte keien. De brug zelf was een geteerd houten rijvloer, geen keien, maar van kopshouten blokken, waarschijnlijk geïmpregneerd met carboleum en waarover een teerlaag met steenslag zat.

De brug heeft overigens maar kort dienst gedaan. Als op 1 april 1945 de geallieerde troepen de Duitse Wehrmacht ook in Enschede dwingen zich terug te trekkende blazen de laatste militairen de brug op. Met een geweldige doffe dreun, die boer Jan ter Heegde in de Broekheurne zelfs kan horen dondert het gevaarte naar beneden, boven op een rijtuig dat daardoor helemaal versplintert. Op dat moment rijdt er net een auto overheen. De betrokken automobilist, een schoolmeester, heeft de aanslag gelukkig zonder letsel overleefd.

Na de bevrijding is de houten vloer van de brug een welkome aanvulling op de schaarste aan kolen. De houten blokken worden gretig losgewrikt, want “het spul brandt als een lier” door de teer en carboleum.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

het zuiderspoor    enschede

Opbouw modelbaan

18

Etsen

De Brug Zuid werd bij bouw voorzien van de typisch Enschedese lantaarnpalen. In de boog naar de lamp aanvankelijk nog met enkele pijp, maar later met een extra sierlijke volgboog.

Het model is gemaakt van diverse op elkaar volgende diktes messingbuis. De lamphouder is eerst uit messing gedraaid waarna er een mal van is gegoten en daarna van kunsthars meerdere afgietsels. 

Verlichting

 

 

laatste update: 12 november 2017