Onderbouw

 

Fremo

Een van de weinige internationale clubs voor modelspoorders is de Fremo, Freundekreis Europäische Modelbahner. Het is een club die zich natuurlijk bezighoudt met het uitwisselen van ervaringen, maar het bijzondere is, dat zij een aantal standaarden hebben ontwikkeld voor het bouwen van een modelspoorbaan, waardoor niet eerst alle beginnersfouten hoeft te doorlopen. Eén zo’n standaard is bijvoorbeeld de modulebouw. Het emplacement van het Zuiderspoor is volgens die standaard gebouwd. Enschede-Zuid is 13,5 meter lang en 1,6 meter breed. Dit vlak is verdeeld in zestien bakken. Via een U-bocht, die op drie bakken ligt, kom je in Broekheurne, met een lengte van 7,20 meter en breedte van 80 centimeter en verdeelt in zes bakken. De baan begint en eindigt met een bak waarop een keerlus is aangelegd. De bakken demontabel en de modelbaan is daardoor mobiel en kan naar bijvoorbeeld een tentoonstelling worden overgebracht.

De bovenkant van de rails ligt op de hoogte van 1,30 meter, een hoogte die voor een staande volwassene het meest realistische beeld geeft.

De Fremo heeft ook zelf te bouwen componenten ontwikkeld die voor de digitale besturing van de treinen noodzakelijk zijn.

 

 

 

keerlus

modulebakken

wisselaadrijving m.b.v. PTT-relais uit een oude telefooncentrale (30volt)

2 ringtrafo’s van elk 15 volt voor de rijstroom en verlichting.

Samen 30 volt voor de wisselaandrijving:

Daarboven 2 boosters voor het digitaliseren van de rijstroom en met aansluitpunten voor het loconet voor de decoderaansturing

onderkant modulebak

Stroomvoorziening voor de scheiding tussen twee modulebakken:

v.l.n.r.: lokonet, wisselaansturing en rijstroom

module-opbouw

Tekstvak: 80
Boog: Tekstvak: 620
Tekstvak: 1350
Tekstvak: 160

Modules

De baan Enschede-Zuid is opgebouwd in 14 modules, Broekheurne in 6 modules. Beide emplacementen liggen eigenlijk in elkaars verlengde, maar door de kelderafmeting moesten ze naast elkaar geplaatst worden. Ze zijn met een U-bocht van 3 modules met elkaar verbonden. Aan de kopse kanten is een keerlus gemonteerd.

De modules zijn van 18 mm betonplex gemaakt, afkomstig van oude kassabalies van de Gamma, met een bovenblad van 9 mm triplex.

Elke module staat aan één zijde op 2 afneembare poten, met hier en daar een kruisverband. De andere zijde is met twee bouten aan de naastgelegen module gemonteerd. De eerste module staat uiteraard op 4 poten.

De gehele baan is aan de bovenkant voorzien van 2 cm dikke styrofoam (isolatie)platen. Hierdoor is niet alleen het rijgeluid enigszins gedempt, maar nu is het vooral mogelijk om sloten en beken in uit te snijden. 2 Cm in de schaal H0 is in werkelijkheid 2,30 mtr. Dus je kunt 2,30 mtr “de grond in”!

Ook bij het vervangen van een Engelse wissel bleek dat foamlaag een uitkomst: Het te vervangen deel kon eenvoudig met een slijpschijfje op een Dremel uitgezaagd worden, zonder dat de onderplaat geraakt werd. Weer een vers stukje faom erin en de nieuwe wissel kon eenvoudig geplaatst worden.

Alle circuits zijn op de modulescheidingen voorzien van resp. 2 x banaanchassis voor de rijstroom, een printerconnector voor de aansturing van alle wissels en 2 x UTP-contactdozen voor het lokonet.

Er is geen elektronische rijbeveiliging toegepast. Machinisten rijden op zicht. Er zijn slechts in- en uitrijseinen aanwezig.

Sporenplan

De emplacementen kenden tussen 1903 en 1973 diverse aanpassingen. In het sporenplan van de modelbaan zijn de meeste van deze aanpassingen terug te vinden. Het sporen plan is dus geen weergave van het voorbeeld in een bepaald jaar. Zo is de kleine draaischijf uit de begintijd van textielfabriek Jannink op de baan te vinden, maar ook de uitbreiding van de rangeersporen uit de jaren dertig.

Enschede-Zuid is aangelegd met railmateriaal van Tillig, Broekheurne met Roco-Line. Omdat het hele Zuiderspoor vroeger in grof zand lag, zijn de rails en wissels, nadat ze zijn aangesloten op het schakelpaneel en getest, ingebed met een mengsel van  vogelzand en fijn stuifzand.

Elektrische installatie

De rijstroomvoorziening van de baan kent twee geschieden circuits, met twee ringkern-trafo’s van elk 2 x 15 volt en 2 boosters voor het decodersignaal (loconet) aan de rijspanning toe te voegen.

Voor de wisselaandrijving zijn schakelrelais gebruikt, afkomstig van een oude PTT-telefoonsentrale. De ralais worden met 30 volt aangestuurd en schakelen tevens de stroom (polarisatie) van het hartstuk.

De stroomvoorziening is onder de baan aangebracht in drie circuits; 15 volt digitale rijstroom voor de locmotoren en wagonverlichting, loconet voor de bediening van de locdecoders en 30 volt wisselstroom voor wisselaandrijving.

Alle circuits zijn op de modulescheidingen voorzien van resp. 2 x banaanchassis voor de rijstroom, een printerconnector voor de aansturing van alle wissels en 2 x UTP-contactdozen voor het loconet.

Er is geen elektronische rijbeveiliging toegepast. Machinisten rijden op zicht. Er zijn slechts in- en uitrijseinen aanwezig.

het zuiderspoor    enschede

Opbouw modelbaan

16

Tekstvak: Enschede Zuid
sporenplan
Tekstvak: station
Tekstvak: Lippinkhoffsweg
Tekstvak: Ea
Tekstvak: locloods

Etsen

Tekstvak: Broekheurne
sporenplan

veldspoor

Tekstvak: landsgrens

naar Enschede

naar Ahaus

Gelijkbenige driehoek: \
Gelijkbenige driehoek: \
Gelijkbenige driehoek: \
Tekstvak: station

douaneloods

ontsporingtong

Schakeltableau Enschede-Zuid

Cijfers

 

st E-nschede-Zuid: 13,5 x 1,6 meter

st Broekheurne: 7,20 x 0,8 meter

Lengte spoor: 116 meter

Aantal wissels: 38 stuks

Aantal gebouwen: 80 stuks

Bouwtijd: 11 jaar

 

laatste update: 24 september 2017